Witamina A

dynia, papryka słodka żółta, szpinak, roszponka, burak ćwikłowy, burak czerwony, mięso wołowe Witamina A, retinol (akseroftol) - witamina ta ma bardzo duży wpływ na wzrost i rozwój młodych organizmów. Odpowiada za prawidłowe odbieranie bodźców wzrokowych a więc za nasz wzrok oraz za regenerację naskórka, paznokci czy włosów. Niedobór tej witaminy powoduje tak zwaną kurzą ślepotą lub ślepotą zmierzchową, osoby z tą chorobą niedowidzą w słabym oświetleniu. Ślepota zmierzchowa czy kurza ślepota jest najczęściej spowodowana właśnie przez niedobór witaminy A, oraz cynku który odpowiada za jej metabolizm, wchłanianie i utylizację. Witamina A występuje w rybach, serach, nabiale czy tranie jako retinol czyli witamina właściwa rozpuszczona w tłuszczach. W warzywach i owocach występuje jako beta-karoten który w nasz organizmie jest przetwarzany na witaminę właściwą retinol. Pod wpływem tlenu z powietrza lub światła oraz wysokiej temperatury jednocześnie witamina A ulega zniszczeniu.

1 mikrogram beta-karoten'u = 1,667 IU = 3,333 IU retinolu = 1 mikrogram retinolu.
Wniosek z tego że 1 mikrogram Beta-karoten'u to około 2 mikrogramy retinolu.

Niedobór witaminy A, objawy i skutki


- Zmiany skórne (łuszczyca), szczególnie nadmierna suchość skóry nawet po zastosowaniu
   kremu nawilżająco. Łuszczenie się skóry głównie okolicach łokci, na ramionach oraz udach.

- Niedowidzenie w okresie nocnym, o zmierzchu oraz opróżnienie aklimatyzacji oka
   podczas przejścia z jasnego do ciemnego pomieszczenia.

- Całkowity niedobór tej witaminy może doprowadzić do ślepoty.

- Suchość gałki ocznej, wysychanie spojówek i rogówek oka.

- Wolno rosnące i kruche paznokcie.

- Zahamowanie wzrostu

- Trądzik

- Łysienie plackowate

- Biegunki, złe samopoczucie

- Problemy z zajściem w ciąże, brak tej witaminy może powodować wchłanianie zarodków a u mężczyzn zbyt niska ilość
   witaminy A zmniejsza produkcję plemników.



Czy jest możliwe zatrucie się witaminą A ?


Witamina A w postaci retinolu rozpuszczonego w tłuszczach występuje tylko w pokarmie pochodzenia zwierzęcego. Najwięcej retinolu ma wątróbka, indyka, kaczki, gęsi oraz tran. Niektóre wątroby zwierząt polarnych mają bardzo dużą dawkę retinolu co może spowodować nawet śmierć. W tym przypadku nasz organizm nie ma jak zrzucić nadmiaru witaminy A i dochodzi do zatrucia czyli hiperwitaminozy. Pokarmy pochodzenia roślinnego dostarczają nam beta-karotenu z którego nasz organizm wytwarza witaminę właściwą czyli retinol. Spożywając nadmierne ilości beta-karotenu w pożywieni roślinnym nie jest szkodliwe, gdyż nasz organizm przetworzy tylko tyle beta-karotenu na retinol na ile ma zapotrzebowanie. Resztę beta karotenu zostanie usunięte z naszego organizmu, zatem bezpiecznie jest jeść warzywa i owoce. Najwięcej beta karotenu ma, jarmuż, marchew, dynia czy liście brokuła. Na toksyczność retinolu powinny uważać kobiety w ciąży. Witamina A w postaci retinolu może doprowadzić do samoistnego poronienia, wad rozwoju płodu, takich jak wady cewy nerwowej, serca, układu kostnego oraz mięśniowego, układu moczowego, pokarmowego czy nawet odpornościowego. Dlatego też kobiety w ciąży powinny unikać wątróbki czy spożywania tranu.


Objawy zatrucia witaminą A (retinolem)


- Wymioty, bóle głowy, nudności.
- Podwójne widzenie.
- Zaburzenia koordynacji mięśniowej.
- Bóle stawów, zmniejszenie uwapnienia kości które mogą prowadzić do osteoporozy.
- U kobiet w ciąży mogą wystąpić wady wrodzone u dziecka.
- Uszkodzenie wątroby, oczu, ośrodkowego układu nerwowego, układu rozrodczego.









Witamina A, akseroftol, retinol

Rozpuszczalność Dzienne zapotrzebowanie Przedawkowanie

w tłuszczach 1000 mcg retinolu / dobę możliwe tylko w przypadku retinolu


2000 mcg beta-karotenu / dobę
















Najwięcej witamina A w 100 gramach posiada:

Podane wartości dotyczą produktów surowych

Nazwa produktu Ilość w IU % dziennego zapotrzebowania

Sałata rzymska 8711 IU 174%

Sałata zielone liście 7404 IU 148%

Sałata czerwona 7493 IU 150%

Szpinak 9376 IU 188%

Marchew 16705 IU 334%

Marchew baby 13790 IU 276%

Rzepa zielona 11586 IU 232%

Kapusta chińska 4468 IU 89%

Wątroba indyka 72372 IU 1447%

Wątroba gęsi 30993 IU 620%

Wątroba kaczki 39908 IU 798%

Rzeżucha 3191 IU 64%

Dynia 7385 IU 148%

Jarmuż 15376 IU 308%

Cykoria zielona 5717 IU 114%

Dynia późna (zimowa) 10631 IU 213%

Pietruszka 8425 IU 168%





Niepołomice 2011, Piotr Eliasz